Nasz projekt Stöhr – Kubicki czyli

po projekcie oznacza przed projektem…

Projekt się właśnie zakończył i myśleliśmy, że do przyszłego roku nie będziemy się nim już zajmować, gdy się nagle okazało, że jednak i w tym roku warto by było coś zrobić. Mimo że pisaliśmy już TU i ÒWDZIE a też i TAM o projekcie, uznaliśmy, że skoro chcemy go kontynuować, musimy najpierw podsumować to, co już zostało zrobione. Po niemiecku podsumowanie ukazało się TU, po polsku poniżej.

Hermann Stöhr
(1898–1940)

Nie, które musi znczyć nie

Stanisław Kubicki
(1889–1942)

„Nie dzieła nasze są ważne, lecz życie”

Dla przypomnienia:
* 4 stycznia 1898 w Szczecinie; † 21 czerwca 1940 w Berlin-Plötzensee (stracony), niemiecki pisarz, publicysta, wydawca, doktor nauki o państwie, czynny w Szczecinie i Berlinie /
http://www.transodra-online.net/de/node/10462
 * 20 stycznia 1889 w Ziegenhain, Hesja; † czerwiec (?) 1942 w więzieniu Gestapo (Pawiak) w Warszawie (zamęczony)
polski malarz,  pośrednik w kontaktach między awangardą polską i niemiecką, czynny w Berlinie i Poznaniu /
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Kubicki
W ich życiorysach znaleźć można ważne cechy wspólne
– podobny okres życia (nawet miesiące urodzenia i śmierci są te same!) –
Kubicki był o 10 lat starszy
– głębokie zaangażowanie społeczne na rzecz biednych i upośledzonych społecznie
– głęboki pacyfizm
– głęboka religijność w duchu chrześcijańskim
– obaj występowali na rzecz porozumienia polsko-niemieckiego
– obaj spełniają funkcję postaci symbolicznych na pograniczu polsko-niemieckim
– obaj czynnie przeciwstawili się nazizmowi i zapłacili za to życiem

Pierwsza faza projektu miała miejsce już w roku 2016. 13. września odbył się w Regenbogenfabrik podwójny wykład o Stanisławie Kubickim – dr Lidia Głuchowska z Uniwersytetu w  Zielonej Górze – i o Hermannie Stöhrze – Jochen Schmidt z Friedensbibliothek – Antikriegsmuseum w Berlinie. Oboje wykładowcy są też kuratorami podwójnej wystawy,  pokazanej w dniach od 28 października do 23 listopada  2016 w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie. W roku 2017 wystawa została pokazana w ratuszu dzielnicy kreuzberg w Berlinie (patrz dalej).

Podczas wernisażu 28 października oboje kuratorzy wygłosili wykłady o bohaterach swoich wystaw (dr Lidię Głuchowską, która zachorowała, zastąpiła przewodnicząca Stowarzyszenia, Ewa Maria Slaska, która była też 10 lat wcześniej wydawczynią pierwszej publikacji książkowej o tym nieznanym wówczas malarzu awangardowym, działającym w latach 1914-1942 na pograniczu polsko-niemieckim). Kurier Szczeciński i Radio Szczecin donosiły o tym wydarzeniu.

W roku 2017 projekt rozpoczął się wernisażem w dniu  2 maja w Rathaus Kreuzberg (ratusz dzielnicy Kreuzberg).

Przerywnik muzyczny podczas wernisażu – piosenkę Jaska Kaczmarskiego i Luisa Llacha Mury – wykonał na gitarze Hans-Martin Fleischer, pracownik Urzędu Dzielnicowego Friedrichshain-Kreuzberg, śpiewali Agnieszka Wesołowska i Michał Talma-Sutt. Jochen Schmidt i dr Lidia Głuchowska oprowadzili zebranych gości po obu częściach wystawy, dr Głuchowska wygłosiła też prelekcję o roli Stanisława Kubickiego w dziejach polskiej i niemieckiej awangardy artystycznej w latach 20 i 30 XX wieku.


Foto (z góry na dół): Anne Schmidt, Agnieszka Wesołowska, Krystyna Koziewicz

 

***
21 maja w Berlinische Galerie miał miejsce kolejny wykład na temat Stanisława Kubickiego i jego żony Margarete Kubickiej, wygłoszony przez dr Lidię Głuchowską.


Kuratorka i studenci Wydziału Artystycznego z Uniwersytetu w Zielonej Górze pomiędzy dwoma obrazami Kubickiego; po lewej Kościół na tle wschodzącego słońca, po prawej – Ekstaza; foto Patrycja Sterna-Wilczek.
Poniżej – na tle prac Margarete Kubickajei, foto Tri Minh Nguyen

Dwa dni przed finisażem kuratorka omówiła w Berlinische Galerie prace  Stanisława Kubickiego i jego żony, Margarete, a w oprowadzaniu publiczności asystowali jej studenci Instytutu Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Zielonogórskiego. W centrum uwagi znalazły się obrazy Wieża kościelna na tle wschodzącego słońca oraz Ekstaza Kubickiego oraz seria akwarel Kubickiej pt. Trzy skoki Wang Luna wykonanych jako ilustracje do powieści Alfreda Döblina o tym samym tytule.

***
W poniedziałek 22 maja miał miejsce warsztat artystyczny dla ośmiorga dzieci z Berlina i Szczecina, uczniów Szkoły Specjalnej im. Marianne Cohn w Berlinie.

Warsztat obejmował bardzo żywy i interesujący wykład wprowadzający dr Lidii Głuchowskiej, zatytułowany „Der Turmbau zu Babel Stanislaw Kubickis Geschichte, Symbolik, Inspiration für die Gegenwartskunst”. Kuratorka opowiedziała dzieciom o grafice Kubickiego, pokazała, jak można ją rozumieś i jakie przesłanie nam niesie – że wspólnie zrobimy więcej niż pojedynczo i że możliwe jest porozumienie, mimo iż mówimy różnymi językami.


Wykład (Foto: Tri Minh Nguyen)

Wykład dr Lidii Głuchowskiej (fot. Tri Minh Nguyen) dotyczący siły oddziaływania najsłynniejszej grafiki Kubickiego na sztukę współczesną oraz jej transformacji dokonywanych techniką kolażu i remake.

Następnie dr Patrycja Wilczek w asyście studentek Wydziału Artystycznego z Zielonej Góry – Katarzyny Smugarzewskiej i Marty Olejnik, a także uczestników programu Erasmus – Tri Minh Ngutyena i Sinh Truong Nguyena – przeprowadziła warsztaty artystyczne „Moja wieża Babel” zainspirowane symboliką linorytu Kubickiego. Celem warsztatów było przekazanie dzieciom umiejętności wyrażania emocji za pomocą środków wizualnych oraz uświadomienie im potrzeby pojednania między narodami mimo różnic językowych. Pod przezroczystą folię z reprodukcją Wieży Babel dzieci wklejały m.in. swój portret i wycinki z różnojęzycznej prasy, przez co symbolicznie stały się uczestnikami procesu przebudowy świata, tak jak to sto lat temu postulowali twórcy awangardowi.

Każde dziecko wykonało dwie prace – jedną dla siebie i jedną na wystawę.

Podczas projektu powstał film i oczywiście wykonaliśmy też wiele zdjęć.

Dla dzieci i wszystkich współpracowników warsztatu zostało przygotowane drugie śniadanie z domowym ciastem i truskawkami z Beelitz. Dzieci mogły też wybrać i zabrać do szkoły lub do domu zabawki i łamigłówki.

Wszyscy uczestnicy byli zachwyceni warsztatem, a dzieci wygłosiły opinię, że chciały by co tydzień brać udział w takich warsztatach.

Dzieci pracują.

Prace dzieci (powyżej) i fotografia zbiorowa grupy warsztatowej  (Foto: Urszula Henke)

Oprawianie prac wykonali tylko dorośli uczestnicy warsztatu (z uwagi na konieczność używania ostrych noży)

Przygotowywanie wystawy na oknach w korytarzu na przeciwko sali posiedzeń Rady Dzielnicy (wystawa wisiała tam do 31maja).

W czerwcu wystawa zostanie pokazana w szkole imienia Marianny Cohn; zaplanowane są też dwie inne prezentacje –  w Szczecinie w Redakcji “Kuriera Szczecinskiego” i pod koniec roku na Uniwersytecie Zielonogórskim.

***
23.05.2017 w Rathaus Kreuzberg odbył się finisaż wystawy,  połączony z wygłoszonym po niemiecku wykładem, zatytułowanym „Rückkehr der Grafiken von Posen nach Berlin und zurück. Schicksal der Werke der polnischen Expressionistengruppe BUNT 1917-2017“; wykład był opisem dziejów donacji S. Karola Kubickiego, syna należących do grupy Bunt artystów – Margarete i Stanisława Kubickich – dla Muzeum Narodowego w Poznaniu i Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy w roku 2015.

***

24 maja wystawa została zdjęta. Projekt będziemy kontynuowali, byś może jeszcze w tym roku, ale na pewno w roku 2018.