Wladyslaw Bartoszewski

Ehrenbürger Stettins
2022: Das Jahr gewidmet dem deutsch-polnischen Zeitzeuge

Tytuł Honorowy Obywatel Miasta Szczecina – nadawany przez władze miejskie wybitnym politykom, działaczom społecznym i gospodarczym oraz naukowcom i artystom, którzy przyczynili się do promowania miasta w opinii publicznej.

Na chwilę obecną Szczecin ma 12 honorowych obywateli. Prof. Władysławowi  Bartoszewskiemu  wręczono go 24. lipca 2006 r. o godz. 10.00  Z inicjatywy członków Stowarzyszenia Czas Przestrzeń Tożsamość. 

Kurz um das Leben von Bartoszewski

Profesor Władysław Bartoszewski ur. 19 lutego 1922 r. w Warszawie – mąż stanu, polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz. Od młodych lat angażował się w patriotyczną i obronną działalność w Polsce. W trakcie wojny został nawet na rok uwięziony w obozie w Auschwitz. Po wojnie zaangażował się w opozycyjną działalność polityczną, za co trafił do więzienia. Od lat 70-tych wykładał na uniwersytetach i był prezesem Towarzystwa Przyjaciół Książki. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 został internowany. 

Po upadku komunizmu Bartoszewski stał się aktywny w polskiej polityce zagranicznej. W 1995 i w latach 2000-2001 piastował Urząd Ministra Spraw Zagranicznych. W latach 1997-2001 był senatorem IV kadencji, członkiem Senackiej Komisji Praw Człowieka i Praworządności.

Bartoszewskiemu przyznano wiele tytułów, orderów, wyróżnień i nagród literackich. Mianowano go doktor honoris causa czterech uniwersytetów.

Wizja

Bartoszewski należał do ludzi czynu – wystrzegał się nudy, nawet jeśli przez to jego życie miałoby być trudniejsze. Zakładał, że „nie ma sytuacji bez wyjścia tam, gdzie jest człowiek, który posiada wolę walki i wytrwania, który jest opanowany, czujny i twardy.” Ogromną wartość przywiązywał do szukania dobra w życiu. 

Stawiał również na uczciwość i rozpowszechnianie prawdy, nawet jeżeli nie była ona łatwa „Warto być uczciwym, choć nie zawsze się to opłaca. Opłaca się być nieuczciwym, ale nie warto.“ Nigdy nie brakowało mu odwagi do przemawiania w słusznych sprawach.

Bartoszewski nie okazywał strachu przed zmianami a wręcz starał się traktować je jako wyzwania.  Od młodych lat uczył się o moralności, przyzwoitości i sprawiedliwości. „W dzieciństwie słyszałem od ojca, że podstawowym kryterium oceny człowieka jest jego uczciwość, nie zaś narodowość, pochodzenie czy wiara. Uczciwość!” To samo starał się przekazać własnym dzieciom

Dbając o przekazanie prawdy historycznej wykazywał również szacunek do tradycji i kultury: „Należymy do kręgu kulturowego, którego najważniejsze pojęcia etyczne są ukształtowane przez chrześcijaństwo. Czyli nie zrzucamy starców ze skały tarpejskiej, szanujemy dzieci.“

Publikacje

Bartoszewski jest znany na arenie międzynarodowej dzięki swym publikacjom: jest autorem ok. 40 książek i ponad 1200 artykułów, głównie na temat okupacji niemieckiej. Najsłynniejsze tytuły to: Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945, Warszawski pierścień śmierci 1939-1944, 1859 dni Warszawy (1974), Dni walczącej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego, Warto być przyzwoitym. 

“Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945” (z Zofią Lewinówną), Kraków 1967, “Warszawski pierścień śmierci 1939-1944”, Warszawa 1967, “1859 dni Warszawy” “Na drodze do niepodległości”, Paryż 1987, “Warto być przyzwoitym. Teksty osobiste i nieosobiste”, Poznań 1990,    “Moja Jerozolima, mój Izrael”, Warszawa 2005, “Życie trudne, lecz nie nudne. Ze wspomnień Polaka w XX wieku” (z Andrzejem Friszkem), Kraków 2010, “Mój Auschwitz”, Kraków 2010. Wiele z jego prac zostało przetłumaczonych na języki obce, min. angielski i niemiecki.

Bartoszewski w polsko-niemieckich relacjach

Bartoszeski a Szczecin

W Szczecinie, mieście ze wspólną już historią Polski i Niemiec, nie może zabraknąć postaci profesora Władysława Bartoszewskiego – historyka, męża stanu, polityka, działacza społecznego, ale przede wszystkim wielkiego orędownika pojednania polsko-niemieckiego i przyjaciela Żydów, uhonorowanego tytułem „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata”.

Rok 2022  – setna rocznica urodzin profesora został ogłoszony rokiem Władysława Bartoszewskiego. Z tej okazji w Szczecinie postanowiono uczcić pamięć wielkiego człowieka poprzez udostępnienie jest wystawy „Władysław Bartoszewski 1922-2015. Pod prąd. Pamięć. Pojednanie” na Zamku Książąt Pomorskich. Jest to polsko-niemiecka inicjatywa która przedstawia sylwetkę tej niezwykle istotnej postaci w historii polsko-niemieckiego pojednania.

Inhaltliche Arbeit:

Ela Kargol

Engagierte bei
Städtepartner Stettin e. V.

Irena Mitrega

Weddingerin
Stettiner-Berliner Engagierte

Dorota Kot

Vorstandsmitglied bei
Städtepartner Stettin e. V. und Weddingerin

Quellen und weiterführende Links:

Stettiner Mosaiken
Die eisernen Liesenbrücken 
Gestern und heute: Die Liesenbrücken
Der Mord an Wilczek
Park am Nordbahnhof. Natur trifft auf lebendige Stadtgeschichte
Der Nordbahnhof
Liste der Kulturdenkmale in Berlin-Gesundbrunnen
J. Trümner, E. Kargol, K. Koziewicz, Auf den Spuren der Berliner Mauer, Berlin 2021
Rudi Buchweitz: Zweigbahnen der Berlin-Stettiner Eisenbahn. VNB Verlag B. Neddermeyer, Berlin 2012
Horst Regling, Dieter Grusenick, Erich Morlok: Die Berlin-Stettiner Eisenbahn. transpress, Stuttgart 1996
Peter Bley: Eisenbahnknoten Stettin/Szczecin. VBN Verlag B. Neddermeyer, Berlin 2009

Bilder

Elzbieta Kargol, Dorota Kot

Kontakt:

info@staedtepartner-stettin.org